Is er dan toch hoop voor warenhuizen?

Wie gelooft er nog in warenhuizen? Oubollig, stoffig, niet meer van deze tijd. Als ik de discussies rond de lijdensweg van V&D serieus neem, dus bijna niemand.
Maar Hudson’s Bay Co, Canada’s oudste bedrijf en sinds 2013 tevens eigenaar van retail icoon Saks Fifth Avenue, denkt daar heel anders over en koopt de grote Duitse warenhuisketen Kaufhof (omzet € 3.1 miljard). Ook de Duitse Trees heeft nu dus een Canadees (evenals De Bijenkorf). En dat gaat gepaard met andere geluiden dan we in warenhuisland gewend zijn: ‘department stores enjoy revival by investing in e-commerce, in tandem with revamped flagship stores’. De Canadese beurs waardeert deze overname met een forse stijging van de aandelenkoers.

Hudson’s begrijpt in ieder geval dat warenhuizen zichzelf opnieuw moeten uitvinden.
Omnichannel is daarbij het nieuwe toverwoord. Dat leidt per saldo tot vollere en winstgevender klanten. Hudson’s weet kennelijk ook hoe dat moet en heeft de afgelopen jaren volop ervaring opgedaan bij Saks en upmarket fashion keten Lord & Taylor. En, niet onbelangrijk, heeft het benodigde geld beschikbaar en is volop bereid te investeren. Vanwege een kennelijk bewezen business model dat opgewassen is tegen de vele nieuwe offline en online winkeltypen.

Deze berichten moeten V&D als muziek in de oren klinken, zeker nu Hudson’s de Kaufhof aankoop wil gebruiken als platform/bruggenhoofd voor verdere groei en kennelijk een hoofdrol wil spelen in de Europese consolidatie. Hudson’s wil een global retailer worden: de Kaufhof overname is ‘a strong foundation to explore additional opportunities for growth throughout Europe’. Wie volgt?
Alle potentiële acquisities zullen natuurlijk worden beoordeeld op hun toegevoegde waarde voor de totale keten. Zo wordt gedacht aan Saks shops in de grootste Kaufhof-vestigingen en/of aanpalende locaties. En uiteraard de benutting van de grote inkoopkracht voor een sterk assortiment in private labels, m.n. de basics.
Hudson’s beschikt straks over ca. 500 grote winkels die ca. € 11 miljard omzet draaien, en dus over een groot smeervlak voor de onvermijdelijke diepte-investeringen in m.n. nieuwe retail technologieën.
Maar wat dacht je van de toevoeging van de La Place-formule? Nu de Google’s van deze wereld en ook grote vliegvelden een relatie aangaan met La Place, lijkt het erop dat V&D echt iets bijzonders te bieden heeft dat aansluit op de behoeften van een steeds grotere groep consumenten.

Prettig klinkt ook het Canadese geluid: ‘there is a rebirth of department stores, driven by the internet and by the omnichannel model’. Hudson’s ziet grote kansen voor een ‘agressieve’ uitbreiding van de e-commerce activiteiten, o.a. door de winkels van Kaufhof als distributiepunt te gebruiken. ‘To beat online-only retailers’ …. Kom maar op dus! Dit is inderdaad een ander geluid dan we gewend zijn. Juist de ‘online-only’s’ hebben volgens Hudson’s een probleem, niet de al afgeschreven stenen jongens!
In mijn vorige blog, waarin ik zinspeelde op een mogelijke overname van V&D door Ahold, heb ik gepleit voor diverse online gerelateerde activiteiten in de bestaande grote warenhuizen. Alles ter versterking van de functie als favorite meeting place. Ik denk nog steeds dat dat een realistisch toekomstbeeld zou kunnen zijn.

Dat er ook de nodige scepsis bestaat over deze move van de Canadezen is begrijpelijk. Begrijpt Hudson’s de Duitse markt? Zijn de (schriftelijke!) 3 jaar garantie voor baanbehoud en het in tact laten van het zittende management wel verstandig? Walmart en M&S is het in Duitsland ook niet gelukt? Etc., etc. In Duitsland is het aandeel van de warenhuizen in 40 jaar tijd gedaald van 14% naar minder dan 3 % van de totale detailhandelsomzet. Bekende namen als Hertie, Horten, Wehmeyer, e.a. zijn allemaal uit het straatbeeld verdwenen. Naast Kaufhof houdt alleen Karstadt nog stand, weliswaar na een faillissement, opsplitsing, meerdere wisselingen van eigenaar (steeds voor € 1!) en heel veel reorganisaties en managementwisselingen. Het bedrijf ligt overigens nog steeds op apegapen en ziet haar laatste strohalm (samengaan met Kaufhof) nu in de armen van een meer geliefde partij.
Eigenlijk is dat voor Kaufhof maar goed ook. Investerings- en inkoopkracht, formulekennis, e-commerce ervaring en vele synergiemogelijkheden, betekenen evenzovele toegevoegde waarden voor de toekomst van Kaufhof. Samengaan met Karstadt is toch een beetje het ‘lamme-blinde’ verhaal en zou een geweldige sanering in winkels en personeel hebben betekend.

Maar Kaufhof heeft zelf ook iets te bieden:120 overwegend mooie locaties in de grote steden in Duitsland en 16 Galeria Inno’s in België. Hudson’s betaalt (inclusief schulden) € 2.8 miljard voor de zeer matig renderende winkels, maar uiteraard wel inclusief een forse vastgoed portfolio. Naar verluidt zijn 40 vestigingen geheel of gedeeltelijk in eigendom. Die worden voor € 2.4 miljard direct doorgestoten naar de vastgoed joint venture die Hudson’s heeft met partner Simon Property Group, een van de grootste vastgoedpartijen in de wereld. Ik neem aan dat die echt wel weten wat ze doen.
En zo komt dus voldoende geld beschikbaar om, zonder extra leningen, te investeren in een winkelketen. Zo kan het dus ook, business bouwen in plaats van uitmelken.

Meer partijen zijn op dit moment bezig met een Europese consolidatieoperatie, met name in het premium en luxe segment. Bijv. La Rinascente (met 11 luxe warenhuizen in Italië) verwerft nu een meerderheidsbelang in 3 Duitse topwarenhuizen, w.o. KaDeWe, wil verdere overnames doen in Zwitserland en vestigingen openen in Wenen en Praag. Ik verwacht allerlei kettingreacties, die o.a. effect kunnen hebben op de gedurfde plannen van The Hausmann in Amsterdam.

Hoe zouden de toekomstmogelijkheden van V&D er uitzien als het bedrijf nog de vastgoedeigenaar zou zijn van de 20 grootste winkels? Zonder de mogelijkheid van diepte-investeringen in renovaties, shopping experience, ICT, logistiek, betere service en getraind personeel, wordt m.i. bij voorbaat een verloren wedstrijd gespeeld. Ik denk dat er honderden miljoenen nodig zijn om tenminste weer partij te kunnen geven aan de huidige en nog komende offline en online marktpartijen.

Het zal duidelijk zijn dat ik hoop dat de Kaufhof deal en de Europese ambities van Hudson’s aanleiding zullen zijn voor een vrijage tussen V&D en Hudson’s. Personen als Jacob de Jonge, de man die bij de heropening van de mooie eigentijdse Leidse V&D-vestiging een heldere toekomstvisie gaf, kunnen ongetwijfeld dat lijntje leggen. Er zijn waarschijnlijk geen grote bedragen mee gemoeid, V&D loopt niet achter op Kaufhof en La Place is Europees inzetbaar. Dus, al te veel obstakels zie ik niet. Zeker niet wanneer de vastgoedeigenaren van de grotere V&D-winkels hun bezit tegen een redelijke prijs kunnen doorstoten naar de vastgoed joint venture van Hudson’s.
Het zou voor onze binnensteden, de totale NL retail en voor V&D een mooie impuls kunnen zijn, die het vertrouwen in de toekomst weer kan laten groeien.
Inderdaad, ik geef direct toe dat de wens de vader is van deze gedachte.

 

Ton Bos

Ton Bos is directeur Retail Wholesale Group management consultants, heeft tientallen jaren ervaring als strategie- en organisatie adviseur van handelsbedrijven en was tot 2013 programmasamensteller van ‘What’s going on in Retailing?!’.

Posted in Retail

Blog volgen?

Ontvang de nieuwste blogs als eerste.
* = required field

Powered by:

logo 10-europe